15 Mayıs’ta Teknoloji Merkezi ile birlikte Torku-Çumra Şeker Fabrikası’na bir gezi yaptık. Gezimizin amacı bu fabrikayı tanımak ve üretim faaliyetinin aşamalarını yakından görmekti. Gezimiz sırasında edindiğimiz bilgilere göre, Torku-Çumra Şeker Fabrikası tamamen otomasyon sistemiyle kurulmuş bir fabrikadır. Yani teknolojinin tüm imkanları burada kullanılmaktadır. Herhangi bir arıza durumunda, fabrikadaki sistemler arızayı tespit eder ve müdahale edilir. Fabrika, ham maddesini kendi alanında temin eden ve sıfır atık prensibiyle çalışan entegre bir tesise sahiptir. Şu anda enerjisini kömürden sağlıyor olsa da, önümüzdeki yıllarda güneş enerjisi kullanarak daha çevreci bir fabrikanın dönüşümünü gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. Biz de gezimizde bu tesisin serasını, doku kültürü laboratuvarını ve atıksal ürünler fabrikasını gezdik. Bu fabrika, Türkiye’deki akışkan yataklı tek şeker fabrikasıdır. Türkiye’deki akaryakıt şirketlerinin kullandığı etil alkolün %80’i bu tesisten temin edilmektedir. Ayrıca Türkiye’nin ilk sıvı şeker fabrikasıdır. Türkiye’deki sodalı içecekler için kullanılan şekerin büyük bir kısmı bu fabrikadan sağlanmaktadır. Türkiye’de eczacılıkta kullanılan bütün ilaçların şekeri de bu fabrikadan temin edilmektedir. Topraksız tarım yapılan bu serada su tutma kapasitesi yüksek olduğu için Hindistan cevizi kabuğu kullanılmaktadır. Birkaç kez kullanılabilen Hindistan cevizi kabuğu aynı zamanda çevreci bir tarım kültürü oluşturulmasını sağlamaktadır. Kimyasal kullanmadan yapılan bu tarımda oluşacak sorunlar tamamen organik yollarla çözümlenmektedir. Biz de bu, her aşaması ayrıntılarıyla düşünülmüş serayı gezdikten sonra, serada üretilen domateslerle bir tadım testi yaptık. Doğallığın kokusunu, bizlere ikram edilen domatesleri elimize aldığımızda hissettik. Laboratuvarda patatesin sürgününden steril şartlarda meristem doku çıkarılarak bitkicik elde edilmekte ve bu doku çoğaltılmaktadır. Burada çoğaltılan bitkicikler iklimlendirme kısmında dört hafta sonra büyümekte ve çoğaltma işlemine tekrar başlanmaktadır. Üretilen ürünler ilkbahar ve yaz döneminde seraya aktarılmakta ve serada büyümesi sağlanmaktadır. Atıksal ürünler fabrikasında günlük 350 ton civarında üretim yapılmaktadır ve üretim aşamasında teknolojinin tüm imkanlarından faydalanılmaktadır. Akıllı depo sayesinde depolamada personele gerek duyulmadan tamamen robot sistemi kullanılmaktadır. Biz de üretimi uzaktan da olsa izleme imkanına sahip olduk ve bu aşamaları gördük. Ardından fabrikada üretilen atıksal ürünleri tattık ve lezzetli bir gezinin sonuna daha ulaşmış olduk.
Pergelli : Rumeysa Çalışkan